O Versalles invernal, o que non sae nos wallpapers, o das fontes conxeladas, as estatuas tapadas por sábanas, o da Grandeur decadente, dos xardíns desnudos de follas e de xente, sen raios de sol que reflexar en tanto pan de ouro…

Imprescindible.

Adeus, Labordeta.

Os ‘Roger Miller’s Riverboat Shufflers’ , habituais da música nas rúas parisinas, cantando hai uns días ‘What a wonderful world’. Valga como homenaxe particular a George David Weiss.

En Youtube tedes outro vídeo máis impresionante destes californianos que me recordaron con cariño a ‘horda de plata’ de Cohen o Bárbaro. Desta vez non nos tocou a asombrosa bailarina, pero prometo buscala para grabar algo como isto!

Despois de ter resistido as acometidas das lexións romanas, ¿terán conquistado os americanos o irreductible poboado galo? ¿Cambian o xabarín e a cervexa por unha BigMac con Coca Cola? Algúns pregúntanse en Francia se a nova campaña de McDonalds é a última traizón a un legado xa moi pervertido. “¿É que o ceo caeu sobre Uderzo? ¿Qué será o próximo, Idéfix anunciando Dog Chow?” Pregúntanse indignados en blogs e redes sociais.

No fondo, non deixa de ser orgullo patrio ferido. A doble lectura interesada deixou sempre a Asterix como un símbolo da ‘Resistance’ francesa ante o imperio yanki. Pero ante todo, moita calma, non é máis que un campaña publicitaria, outra máis. Seguro que o mito sobrevivirá ao índice BigMac e a uns últimos anos erráticos máis pendentes de pelexas entre herdeiros e editores que da creación artística. ¡Por Tutatis! “Vanitas vanitatum et omnia vanitas…»

¿Nacido a finais dos 70 ou comezos dos 80? ¿Non pós cara rara ante as palabras Atari, Commodore ou Spectrum? ¿Pensaches algunha vez no ben que che virían as bombiñas de Bomberman no mundo real? Entón seguro que esta curta de Patrick Jean che arranca algunha lagrimiña, pero que sexa unha lágrima pixelada.

Hai uns días celebrouse en París o Salón da Agricultura, algo así como a Semana Verde de Silleda para Asterix & Cia. Como inventores da grandeur, aos franceses gústalles crer que todo o teñen máis grande (e cando é evidente que iso é imposible, tentan compensalo con outro dos seus inventos, o glamour). Bueno, pois isto non son apareciencias. Este salón é realmente bestia: 10 días de duración, 220.000 metros cadrados, máis de 700.000 visitantes, 1.000 expositores diferentes…

Por moito que insistan en que as feiras están en franca decadencia dende hai anos (crise, videoconferencias, negocios en tempo real…) o universo que se respira nel segue a ser fascinante. Como en calquera actividade gremial, hai códigos e linguaxes internos, correntes telúricas entre os compradores e vendedores, exportadores e distribuidores, profesionais e simples e visitantes que conecta con algo moi profundo dentro do noso ADN social. Por moita Posmodernidade e Hiperrealidade da que queiramos presumir, dáche a sensación de que poderías escarbar unhas capas e rescatar a época primixenia do comercio, onde un apretón de mans era toda a firma necesaria (a menos que quixeras prescindir desa man ou dalgunha extremidade, claro).

Apenas levo dous meses como ‘soldado exterior do Imperio Galaico (división Igape)’ , así que sigo sentíndome un pouco como os animais desta viñeta do ilustrador de Le Monde Martin Vidberg. Aproveito para recomendar o seu xenial blog «L’actu en patates«, imprescindible a pouco que vos interese algo a actualidade francesa.

A edición deste ano do Salón estivo marcada pola evidente Guerra Fría latente entre Sarkozy e os agricultores, algo que non carece de importancia  ás portas das eleccións rexionais que non pintan para ben para o hiperpresidente. Ausente na inauguración, non foi ata os últimos días cando se deixou caer por alí.  A prensa rumoreaba que aproveitaría para presentar un ambicioso plan para o sector agrícola, pero se foi así, ninguén se enterou.  Foi curioso ver a Jacques Chirac -que acabou o seu período presidencial coa popularidade moi tocada- coreado polos agricultores que lle pedían volver ao primeiro plano da Política. Xa o di o refrán «Outros virán…»

Viñetas:  ‘L’actu en patates’ (Martin Vidberg)

A masonería afunde as súas raíces no país de Voltaire , Miterrand e Platini, ata o punto de deberlle a súa propia etimoloxía. Franc-maçon significa albanel. O que quedou é o de «Maçon»; o de «franco» quedouse polo camiño (maldito euro) e se poden vanche cobrar sen  factura. O que non sabe todo o mundo é que a Gran Loxia de Francia sufriu un cisma no s.XIX, dividíndose en dúas ramas. Unha é a encargada de manter viva as apariencias, cos membros reuníndose para xogar o bridge ou o tute francés en selectos clubes masculinos iluminados á luz de candís, con amenazadoras cabezas de cabra penduradas das paredes e envoltos na banda sonora de ‘Eyes wide shut’.  Persoalmente, paréceme que algo do segredo encanto da masonería se perdeu cando decidiron saltar ao  ao hiperespacio, pero en fin, os tempos cambian.

A segunda rama prefire vivir oculta na clandestinidade, accesible só mediante escuras invocacións, pero son os que moven realmente o cotarro.  Polo que me comentan persoas que teñen máis experiencia nisto de ser francés, só chegas a coñecelos cando tés que facer unha obra na casa, pero pobre de ti se os necesitas con urxencia para arreglar un muro de carga. Unha terceira rama apócrifa e máis evolucionada aínda son os iluminados de EDF, o monopolio francés de electricidade, dos que xa temos falado aquí.

Non vos deixedes engañar polas convencións narrativas sobre tópicos internacionais. Os franceses viven o seu estado de masonería con plena naturalidade, sen necesidade de sangue sintético, esconderse da luz do Sol ou rezar en segredo mirando cara a Pirámide do Louvre. Ser masón é un síntoma de grandeur que  se leva con moderado orgullo chauvinista. Existe incluso prensa especializada, como podedes ver nesta fotografía dun quiosco da rue Sainte-Anne (entre o Louvre e a Opera Garnier) onde xunto a FHM e Le Nouvel Observateur temos un exemplar do nº3 de Franc Maçonnerie.

Quedeime coas ganas de saber máis sobre «Os ditadores que boicotearon a masonería» ou «A represión de Vichy: os masóns durante a Resistencia», pero chegaba tarde ao traballo e cando ao día seguinte volvín pasar por diante do quiosco, Franc Maçonnerie xa fora substituida pola revista Polka.

Porque para empezar, que é isto, ¿un mausoleo ou unha igrexa? A primeira opción deféndese con orgullo dende a inscripción do frontón (“Aos grandes homes a Patria quere lembralos”) ata a cripta onde descansa a “crême de la crême” racionalista do país: Voltaire, Rousseau, Dumas, Victor Hugo, Marie e Pierre Curie…). Pero todo isto, enmarcado nunha chusca pranta de cruz grega edificada orixinariamente na honra de Santa Xenovena que excitaría a calquera pope ortodoxo.

Esta esquizofrenia identitaria respírase en todo edificio. Os frescos ilustran os grandes mitos político-relixiosos da Francia medieval (Cleodoveo, Carlomagno, Juana de Arco…), enfrentadas ás esculturas que lembran o orgullo belicista da modernidade laica. O colmo chega co conxunto da Convención nacional, representación de deputados e exército honrando á República revolucionaria e atea… ¡baixo a mirada de Cristo, a Virxe, e o Arcanxo Gabriel! E para rematar toda esta esquizofrenia, o péndulo de Foucault, demostración empírica da rotación terrestre, oscila suspendido dende o oco destinado ás reliquias da patroa de París.

¿Como chegou este antigo templo protocristián remodelado a acoller os restos de escritores, políticos e científicos franceses? O seu sentido definitivo chegou coa morte de Victor Hugo (1889) pero un século antes, Luis XV decidira levantar un novo templo na honra de Xenoneva despois de pasar unha mala gripe que case o leva para o outro barrio. As obras alargáronse máis da conta e tiveron a mala sorte de chocar coa realidade da Revolución, pouco dada a sentimentalismos relixiosos. “¿Qué carallo facemos agora con esta Cidade da Cultura Igrexa a medio rematar e chimpada no monte?

Malia que algúns querían botala abaixo, finalmente redefiniuse o seu plantexamento inicial Así comezou a albergar os ilustres defuntos da Revolución («relixión non, mausoleo si») co problema engadido de que os vencedores non tiñan ben definido aínda o libro de estilo da Historia. Resultado: Voltaire e Mirabeau estrenarán o Panteón, pero este último aguantará  pouco tras ser acusado de traizón á patria. Marat entrou no seu lugar como “amigo do Pobo” pero sairía coas patas por diante meses despois, tamén  acusado de conspiración, xusto despois de que Rousseau sexa colocado, ironías do destino, fronte ao seu archienemigo Voltaire.

Finalmente, cansos de tanto desfile de ida e volta, algún sabio propuxo negar o acceso a todo aquel que levara menos de 10 anos no reino dos mortos. A imortalidade sempre necesitou de certa perspectiva histórica. Que tomen nota aqueles que piden un cambio para o Panteón das Letras galegas…

Post-Mortem I: Queda pendente outro post sobre o péndulo de Foucault que foi instalado aquí por primeira vez. A bola orixinal está agora no Museo das Artes e das Ciencias pero no Panteón segue habendo unha reconstrucción, en reformas ata o mes de marzo.

Post-Mortem II:Non me digades que non hai certa Xustiza histórica no feito de que finalmente, Marie Curie quede eternamente por riba do lacazán do seu marido Pierre.

.

O pasado venres inaugúrouse no Museo do Pobo Galego ‘Ao pé do lar, memorias de cociña’, unha viaxe polos 2.000 anos da gastronomía galega e da cociña como espazo doméstico, que será unha das grandes actividades relacionadas co Fórum Gastronómico de Compostela.

Durante meses, un equipo capitaneado por Manolo Gago pateouse Galicia para rescatar do corazón das aldeas, das lareiras, dos mosteiros a memoria viva do noso I+D gastronómico, de como naceu e se fixo forte unha das cadea que nos une ata hoxe como pobo.

O epicentro estará no Museo do Pobo Galego, coas fotos de Soledad Felloza e Maribel Ruiz de Erenchun,  pero a expo trascenderá de alí con actividades orixinais que Manolo Gago xa explica con detalle en Capítulo 0 e que podes consultar tamén na web. Receitas antigas e a súa recreación moderna en restaurantes de Compostela, contos ao redor da lareira, espectáculos narrativos e obradoiros didácticos… ¡Un pecado perdela!

Pola miña parte, só podo dicir que foi un luxo participar, de forma moi tanxencial, na creación de ‘Ao pé do lar’.  Certo é que non foi nada difícil deixarse levar polo entusiasmo de Gago e Sole, porque se algo destaca, máis alá da gran calidade do traballo, é o inmenso cariño pola nosa cultura e o respeto pola nosa xente. Proxectos como este  ou o impresionante  ’Eufalo.tv‘ -co que comparte moito máis do que aparenta- son os que nos permiten manter vivo o lume do lar.

.

Outra crónicas en Capítulo 0, La caja de los hilos,Colineta e Pantagruel, supongo.

.

Fotografías: Soledad Felloza – Maribel Ruiz de Erenchun
Infografías: Silvia Canabal – Xoán Castro