Por suposto, Douglas Adams estaba no certo.

“Non entendo por que Francia perde no Mundial. ¡Pero se están xogando na casa!»

Deixei de tomarme o fútbol como un simple pasatempo “opio do pobo” despois da clase maxistral que Paul Auster ofreceu hai nove anos en Compostela. Viña Auster a recoller o Premio Juan de San Clemente que por aquel entón xa se consolidaba como unha das grandes citas literarias galegas -nos anos anteriores pasaran por alí Saramago, Vargas-Llosa ou Jostein Gaarder- e tiven a enorme fortuna de participar no xurado e nos actos de entrega e o luxo de poder entrevistalo.

Na cea posterior á entrega de premios, Auster convidaba a os estudantes do xurado a que non desprezáramos o valor sociolóxico dos grandes acontecementos deportivos. “Os europeos fostes capaces de canalizar os vosos odios nacionais cara ao deporte. Xa non facedes a guerra entre vós, xogades o fútbol. Iso é bo.” Aquel día cumpríase un mes dos atentados do 11-S e Auster, conmovido aínda pola perda de dous amigos, bombeiros falecidos no asalto suicida ao World Trade Center, non deixou pasar unha crítica á vea egocéntrica do seu país. Falaba do Mundial de fútbol, de como máis aló do simple deporte ou do negocio, o fútbol é capaz de paralizar o corazón do cinco continentes e de como se contempla con desprezo desde os Estados Unidos, asentados na comodidade das súas propias ligas nacionais de baloncesto, hockey ou football. Para que mirar ao mundo podendo conformarse con mirarse o embigo? “Iso tamén quere dicir algo”, repetía.

Rescato este recordo a conto do vodevil que Francia vive estes días co seu Mundial horribilis. Máis aló do deplorable aspecto deportivo, a historia de Francia neste Mundial leva meses escribíndose con tinta rosa sobre papel amarelo: un seleccionador esquizofrénico e paródico cruzamento de Calígula e Groucho Marx, trampas mal disimuladas (o pecado orixinal da man de Henry na clasificación ante Irlanda), corruptelas na federación, escándalos por prostitución con menores e polo luxo que rodea á concentración nestes tempos de crises, insultos e agresións entre xogadores e corpo técnico…

Neste esceario, a eliminación non é máis que un epílogo anecdótico e lóxico, precedido por unha ameaza de folga dos xogadores provocada pola expulsión de Anelka. Este plante tería sido seguramente o episodio menos sorprendente deste esperpento, pois os futbolistas eran dos poucos franceses que non se sumaran aínda á folga xeral-descontinua que invade o país nos últimos meses. Como din por aquí, “algún día Francia dominará o mundo, pero non será mañá, hai folga”.

¿Como asumen os franceses todo este espectáculo? Máis aló de ir ao quiosco a comprar L’Équipe como quen vai a pola Cuore ou o ¡Qué me dices?, o francés medio vive o esperpento mundialista coa naturalidade do psicodrama propio. A frase que encabeza o post é un chiste recorrente estes días en París en referencia á alta presenza de franceses de segunda xeración que afunden as súas raíces na emigración ou nas ex colonias africanas.

Pero se é verdade que no partido contra México había oito xogadores de orixe estranxeira, non o é menos que na final do Mundial 98 xogaron sete coas mesmas raíces, incluídos os heroes nacionais Zidane, Thuram, Vieira ou Dessailly. Os «bleus», que hai unha década eran un magnífico exemplo do modelo de integración e diversidade étnica francés, convértense hoxe no síntoma da descomposición dun país en plena crise económica, moral e identitaria. Ante México, a esquizofrenia chegaba ao punto de celebrar nos bares os córneres coma se fosen penaltis no minuto 90 e, no tope do esperpento algún arrincou coa Marsellesa cando Cuauhtemoc Branco sentenciaba o partido para México. No último partido foi posible saber cando marcaba Sudáfrica polos cánticos de xúbilo.

Haberá quen vexa esaxerado extrapolar o fracaso deportivo de 20 precoces multimillonarios malcriados á situación de todo un país.  Pero parafraseando daquela maneira a Churchill “poucas veces tan poucos dixeron tanto de tantos”. Algo ten que ver esa selección chea de negros renegada polos franceses ‘tradicionais’ con esa Marsellesa pitada en Saint-Denis polos franceses fillos de alxerianos e marroquís. Algo ten que ver esa desafección cara a un dos escasos símbolos modernos da ‘Grandeur’ co debate sobre a identidade nacional impulsado por Sarkozy hai un ano e que acabou encallando nas rías da ambigüidade. Por que identidade nacional cando as palabras que queremos usar realmente son Islam, burka, negros ou moros?

Lamenta Lilian Thuram, un deses ‘heroes do 98’, impulsor dunha importante fundación de educación contra o racismo e raro caso de futbolista intelectual, que o alto número de deportistas negros e a súa escasa presenza nas esferas de poder e decisión -política, xustiza, consellos empresariais…- perpetúa o estereotipo do negro atleta pero de escaso cerebro. Negros franceses que, ademais, só xogan en casa cando se largan a África. Lembrando a Auster, iso tamén quere dicir algo, pero esta vez non é nada bo.

Fotos: Wikipedia, FFF, Lilian Thuram Foundation

Recomendables tamén outros traballos de Blaisbois como Flesh (¿cousa miña ou este ten un homenaxe claro a ’2 girls, 1 cup’?).

Cada ano, saen da facultade de Ciencias da Comunicación de Compostela 100 ou 150 profesionais cunha formación teórica máis que decente e tras pasar un programa de prácticas que é a envexa doutras licenciaturas. A cuestión é ¿de verdade respondemos a unha necesidade real de Galicia? ¿Ou somos unha peza máis desa artificial maquinaria engraxada a base de subvencións interesadas?

Non nos enganemos co peso dos medios de comunicación nin coa ilusión de 4º Poder. Por moito yonki do xornalismo que se alimenta da ilusión de levantar o país encadeado a súa replicadora de teletipos, a nosa influencia real na sociedade é minúscula. E para o que facemos a maioría dos días, case mellor así. Non somos mediadores, non somos interlocutores, non somos catalizadores do cambio nin do progreso social. A día de hoxe, somos un fraude.

¿Pode o mercado galego absorber eses 150 novos xornalistas cada ano? ¿Necesítaos? Non o creo, e dubídoo que os vaia necesitar nun longo prazo de tempo. Podemos pechar a facultade 5 anos e facemos unha ‘veda do xornalista do Cantábrico’ ou optamos por reinventarnos. E que carallo, hai cousas moito peores que reinventarse.

Para as novas xeración hai un debate pendente no que a Universidade ten moito que pintar se quere deixar de ser o Gardián da Esclerose no que se converteu nas últimas décadas. ¿Qué vida hai máis alá das grandes redaccións moribundas? ¿Como detectar e fomentar o espírito emprendedor entre os alumnos? ¿Cómo paliar o déficit en formación e orientación empresarial? ¿Cómo adaptarse laboralmente á nova arquitectura da Información?

E para os que xa estamos metidos na vida laboral e vemos como o mundo para os que nos preparamos a conciencia era unha mentira construída de fume institucional, só nos queda a metamorfose sobre a marcha, romper barreiras mentais e buscar novos horizontes sen renunciar ao que somos.

Paréceme terrible a impronta gregaria que os xornalista levamos tatuado no noso ADN profesional, un espírito escravo que nos encadea ás grandes redaccións e mutila toda iniciativa emprendedora. Se o futuro a medio prazo da Comunicación pasa por estruturas máis lixeiras, inestables e adaptables, que rompan co equilibrio/rixidez dos medios tradicionais dos últimos 120-150 anos, ¿Qué carallo estamos a facer para adaptarnos? Non vexo a moitas asociacións da prensa, sindicatos de xornalistas nin agrupacións estudantís poñéndose as pilas para esa Revolución pendente. Todo son queixas e lamentos por un Antigo Réxime e unha ortodoxia que se cae a pedazos.

Está claro que non todos os comunicadores poden ser empresarios, pero algo haberá que facer para que os novos xornalistas non temblen ante palabras como “autónomo” ou «emprendedor». ¿Ou é que aspiramos a ser Hemingway posmodernos, en réxime de semifuncionario cool, alternando segredo profesional, subvencións politizadas e contador de teletipos? Ese mundo rematou ou, en todo caso, deberíamos liquidalo. Outros sectores da Economía Real xa tiveron que espabilar, ¿a que esperamos nós?

Tomei esta foto minutos antes de deixar a última redacción na que estiven traballando ata o momento. Eran case as 3 da mañá, todo quedaba baleiro e en silencio. Pode que haxa unha fin do Mundo na túa vida, pero iso significa que quedará un postapocalipse por construír…

______________________

Post-Mortem: Esta entrada xorde inspirada pola entrada ‘Parados’ de Capítulo 0.

Curiosamente estiven revisitando Dr Horrible a pasada fin de semana e sinceramente, creo que mellora co tempo. Se non a viches aínda, dálle unha oportunidade, 35 minutiños de xenialidade que ben merecen un lugar na breve historia da post-televisión, tanto pola súa calidade como pola atrevida aposta dunha producción e distribución volcada sobre Internet. Parece que tamén vai haber unha segunda parte. Como sempre nestes casos, medo me dá, e non sei moi ben cal é a necesidade, pero se manteñen o listón, benvida sexa.

Actualización:  Outra novidade para o Universo Joss Whedon, que vai ser o encargado de dirixir o megaproxecto Marvel dos Vingadores.

Semana Santa intensa e aproveitada para facer un pouco o guiri nunha cidade que, máis que francesa, parecía española ou italiana á vista da cantidade dos «invasores». Xa irei contando algunha das experiencias, pero de momento deixo algunhas fotos destas fotos da Tour Eiffel, dende varias perspectivas que serían típicas de Dosflores e da súa máquina de imaxes con demo dentro. Parece mentira, pero nos case tres meses que levo en París apenas me achegara a 500 metros dela. Esta semana quedou a débeda saldada tras varios intentos frustrados de ‘abordar o cumio’. Había colas ata para facer colas…

(Pincha nas imaxes para ampliar)

Post-Mortem: Se aínda non sabes quen é Dosflores, ¿a que demo esperas?
.

¿Nacido a finais dos 70 ou comezos dos 80? ¿Non pós cara rara ante as palabras Atari, Commodore ou Spectrum? ¿Pensaches algunha vez no ben que che virían as bombiñas de Bomberman no mundo real? Entón seguro que esta curta de Patrick Jean che arranca algunha lagrimiña, pero que sexa unha lágrima pixelada.

Todo iso queda agora en nada, despois de que o propio Nouvel anunciara hai uns días no MIPIM de Cannes que non conseguiu a financiación necesaria para levantar a Tour Signal. Despois de que se caera do proxecto o grupo español Medea, principal socio de Nouvel nesta aventura, o francés buscou a solución en Qatar e Kuwait, sen éxito.

A Tour Signal ía ser o gran emblema da renovación de La Défense, un proxecto lanzado por Sarkozy no 2006, cando aínda era ministro, e que quería ser o rostro ecolóxico e ‘amable’ do barrio máis capitalista de París. Curioso que a súa caída coincida coa derrota da Dereita nas eleccións rexionais e co consecuente abandono do discurso máis verde de Sarkozy que non foi capaz de rentabilizar ante o seu eleitorado máis tradicional.

Dous apuntes colaterais a esta noticia:

(I) ¡Moito me gustan os proxectos ‘malditos’ de Nouvel! Esta cancelación da Tour Signal lembroume a reportaxe de Arturo Losada que saiu precisamente o día no que nacía Galiciae, e que analizaba os proxectos descartados para a Cidade da Cultura. O seu ‘Raio de Luz‘ que atravesaba o Gaiás foi sempre o meu preferido. A favor de Einsseinman hai que dicir que a súa maqueta era a máis impresionante…

(II) Xa que falo do MIPIM, un colega que puido ir a esta importante feira inmobiliaria coméntame que a recuperación se ve aínda moi lonxe para o sector español. Pouco cava ou champagne nos stands das empresas e institucións do país, ao contrario do que ocorría nos dos seus veciños europeos e árabes. Outro mal sinal.

Paris 26 gigapixels é unha megapanorámica tomada dende a Igrexa de Saint-Sulpice que establece un novo récord de resolución (2346 fotos, chegando a 354159 x 75570 pixeles). A web conta cunha versión interactiva en flash e outra en alta definición máis fluida, ademais dun interesante making of. Non é o mesmo que patearse a cidade a pé, pero é unha boa alternativa para sentirse parisino sen moverse do sillón. Agora que o penso, igual o 90% dos auténticos parisinos…